W maju 2026 roku zakończyła się finałowa edycja międzynarodowej szkoły „From Chaos to Harmony in Complex Systems”, realizowanej w formule Blended Intensive Programme (BIP) programu Erasmus+. Wydarzenie stanowiło zwieńczenie trzyletniego cyklu szkół poświęconych problematyce układów złożonych, realizowanego na Uniwersytecie Zielonogórskim w latach 2024–2026.
Od początku jednym z głównych współorganizatorów przedsięwzięcia był Instytut Socjologii Uniwersytetu Zielonogórskiego. Dr Magdalena Pokrzyńska, reprezentująca Instytut, współtworzyła zespół koordynujący wszystkie trzy edycje programu wraz z przedstawicielkami fizyki i nauk biologicznych: prof. UZ dr hab. Sylwii Kondej i dr Sylwii Andrzejczak-Grządko. Dzięki temu projekt stał się przykładem rzeczywiście interdyscyplinarnej współpracy, w której perspektywa socjologiczna odgrywała rolę równorzędną wobec nauk przyrodniczych i ścisłych.
Szczególne znaczenie dla realizacji programu miała rozwijana przez Instytut Socjologii sieć współpracy międzynarodowej. Partnerami cyklu były uczelnie z Rumunii, Słowacji, Litwy, Bułgarii i Czech, z którymi pracownicy Instytutu od lat współpracują w obszarze badań społecznych, dydaktyki oraz wymiany akademickiej. Dzięki tym relacjom możliwe było stworzenie trwałej platformy dialogu naukowego, angażującej studentów i wykładowców z różnych krajów Europy.
Tematyka kolejnych edycji programu – „Hidden Order in Various Complex Systems”, „Dynamics of Interactions in Various Complex Systems” oraz „From Chaos to Harmony in Complex Systems” – była szczególnie bliska współczesnej socjologii. Punktem wyjścia stało się pytanie o to, w jaki sposób z pozornie chaotycznych działań jednostek i grup społecznych wyłaniają się trwałe wzory zachowań, normy, sieci relacji oraz formy organizacji życia zbiorowego. Uczestnicy analizowali zjawiska społeczne w kontekście teorii złożoności, poszukując analogii między procesami zachodzącymi w społeczeństwach, organizmach biologicznych i układach fizycznych. Program szkół zakładał budowanie pomostów między naukami społecznymi i ścisłymi, umożliwiając wspólne poszukiwanie mechanizmów odpowiedzialnych za powstawanie porządku społecznego i koordynację działań zbiorowych.
Znaczący wkład merytoryczny w realizację programu wnieśli pracownicy Instytutu Socjologii: Dorota Bazuń, Sinan Tankut Gülhan, Artur Kinal, Magdalena Pokrzyńska oraz Dorota Szaban, prowadząc zajęcia poświęcone społecznym wymiarom złożoności, procesom interakcji, komunikacji i funkcjonowania współczesnych społeczeństw. Wśród wykładowców znaleźli się również badacze społeczni reprezentujący zagraniczne uczelnie partnerskie, m.in. z Rumunii, Ukrainy i Turcji.
Istotnym elementem przedsięwzięcia było również zaangażowanie studentów Uniwersytetu Zielonogórskiego, którzy wspierali organizację wszystkich trzech edycji szkół. Wśród wolontariuszy z UZ znaleźli się studenci socjologii i projektowania społecznego: Hubert Borek, Wiktoria Chojnacka, Alexandru Corpade, Marharyta Hinkul, Julia Kamińska, Hanna Matuszek, German Ostrovski, Taisiia Pianykh, Amelia Proc, Iwona Sasiak, Piotr Szafiński oraz Kornelia Wojciechowska. W realizację projektu włączyli się także studenci biotechnologii oraz fizyki. Ich zaangażowanie stanowiło ważny element budowania międzynarodowego środowiska akademickiego oraz praktycznego rozwijania kompetencji związanych z komunikacją międzykulturową, organizacją wydarzeń naukowych i współpracą w środowisku międzynarodowym.
Trzyletni cykl BIP zgromadził 65 studentów z zagranicznych uczelni partnerskich oraz 32 wykładowców i ekspertów. Projekt został uznany przez Narodową Agencję Erasmus+ za przykład dobrej praktyki, a jego realizacja przyczyniła się do umocnienia pozycji Uniwersytetu Zielonogórskiego jako ośrodka rozwijającego nowoczesne, interdyscyplinarne badania nad złożonością współczesnego świata. Dla Instytutu Socjologii był to jednocześnie ważny przykład tego, jak perspektywa socjologiczna może współtworzyć międzynarodowe przedsięwzięcia naukowe i edukacyjne, łącząc refleksję nad społeczeństwem z osiągnięciami innych dyscyplin.
